Een eiland dat altijd heeft gevochten

De geschiedenis van Corsica leest als een avonturenroman. Eeuwenlang is het eiland veroverd, bezet, verkocht en bevrijd. Maar door alles heen hebben de Corsicanen hun eigen identiteit bewaard. Wie het eiland bezoekt en iets van die geschiedenis kent, begrijpt waarom de Corsicanen zo trots zijn op hun eiland.

Onder Genuees bestuur (1284-1768)

Na eeuwen van wisselend bestuur door Romeinen, Vandalen, Byzantijnen en Pisanen kwam Corsica in de 13e eeuw onder de macht van de Republiek Genua. De Genuezen bouwden citadellen, kerken en de beroemde kusttorens, maar bestuurden het eiland vooral vanuit eigenbelang. De bevolking werd zwaar belast en had weinig rechten.

Het verzet groeide gestaag. In de 18e eeuw kwamen de Corsicanen in opstand onder leiding van Pasquale Paoli, een visionair die in 1755 een onafhankelijke Corsicaanse republiek uitriep.

Paoli en de eerste democratie van Europa

Pasquale Paoli was zijn tijd ver vooruit. Hij maakte van Corte de hoofdstad, stichtte er een universiteit en schreef een grondwet gebaseerd op scheiding der machten en volkssoevereiniteit. Filosofen als Rousseau en Voltaire schreven bewonderend over hem. De Schot James Boswell bezocht het eiland en publiceerde een reisverslag dat heel Europa fascineerde.

Maar de onafhankelijkheid duurde niet lang. De verzwakte Genuezen verkochten Corsica in 1768 aan Frankrijk (Verdrag van Versailles). Paoli organiseerde gewapend verzet, maar werd verslagen bij de Slag bij Ponte Nuovo in 1769. Hij vluchtte naar Engeland.

Wist je dat Paoli's strijd voor vrijheid was een directe inspiratiebron voor de Amerikaanse Sons of Liberty. De Corsicaanse grondwet was een van de eerste democratische grondwetten ter wereld.

Napoleon: de beroemdste Corsicaan

Slechts drie maanden na de Franse verovering werd Napoleon Bonaparte geboren in Ajaccio. Zijn vader Carlo had aanvankelijk aan de zijde van Paoli gevochten, maar koos uiteindelijk de Franse kant. Napoleon groeide op als Fransman, maar zijn Corsicaanse afkomst heeft hem altijd getekend.

In Ajaccio is Napoleon overal aanwezig: zijn geboortehuis is een museum, zijn standbeeld staat op Place de Gaulle en de Salon Napoleonien in het stadhuis toont familieportretten en memorabilia.

De bevrijding in 1943

Een minder bekend maar bijzonder hoofdstuk is de bevrijding van Corsica in de Tweede Wereldoorlog. Na de Italiaanse capitulatie in september 1943 kwam het Corsicaanse verzet in actie. Gesteund door de Vrije Fransen, die per onderzeeboot (de legendarische Casabianca) wapens en troepen aan land brachten, bevrijdden de Corsicanen hun eiland zelf.

Op 4 oktober 1943 verlieten de laatste Duitse troepen het eiland via Bastia. Corsica was daarmee het eerste Franse departement dat bevrijd werd, ruim voor D-Day.

Insider tip In Corte, de historische hoofdstad, vind je het Musee de la Corse. Het geeft een uitstekend overzicht van de eilandgeschiedenis en de Corsicaanse identiteit. Een must voor wie meer wil weten.

Een eigen identiteit

Sinds 1975 is Corsica verdeeld in twee departementen: Haute-Corse (hoofdstad Bastia) en Corse-du-Sud (hoofdstad Ajaccio). Het eiland heeft een eigen regionale regering en meer autonomie dan de meeste Franse regio's. De Corsicaanse taal wordt nog gesproken en staat op straatnaamborden naast het Frans.

De geschiedenis is op Corsica geen afgesloten boek. Het is een levend verhaal dat je overal tegenkomt: in de dorpen, op de pleinen, in gesprekken met de mensen.